 کتابت قرآن باید با روح فرهنگ حاکم بر کشور هماهنگ باشد
1385/05/22 11:00
  خبرگزاری مهر - گروه دین و اندیشه: کتابت قرآن از جمله مواردی است که نقش مؤثری در جذب هر چه بیشتر برای قرائت شیوا و روان این کتاب آسمانی دارد، به همین دلیل هر چه نگارش از شیوه مطلوبتری برخوردار و روانتر باشد، تمایل به قرائت آن نیز افزایش خواهد یافت، کارشناسان اعتقاد دارند برای کتابت قرآن کریم باید از بهترین و شیواترین خط که با روح فرهنگ حاکم بر کشور هماهنگ است، بهره گرفت .  قرآن کریم باید با بهترین و شیواترین خط نگارش شود  حسن تفکری مدیر کل دفتر نظارت بر چاپ و نشر قرآن کریم سازمان دارالقرآن با اشاره به اینکه قرآن کریم باید با بهترین و شیواترین خط نوشته شود، گفت: خوشنویسان و خطاطان باید با خطی قرآن کریم را به نگارش در آورند که شیوا و روان بوده و خواندن آن برای همگان آسان باشد .  مدیر کل دفتر نظارت بر چاپ و نشر قرآن کریم سازمان دارالقرآن الکریم در ادامه یاد آور شد: در رابطه با علامت گذاری قرآن کریم باید به گونه ای عمل کرد که مردم ایران با آن انس گرفته اند و از آن به شیوه ایرانی نام برده می شود، همانگونه که بسیاری از کشورهای عربی از شیوه های مصری، کشورهای شبه قاره از شیوه هندی و کشورهای شمال غرب آفریقا از شیوه مغربی درعلامت گذاری قرآن تبعیت می کنند. استفاده از نگارش ساده قرائت قرآن را تسهیل می کند  حجت الاسلام محمد علی ایازی قرآن پژوه و محقق نیز گفت: خط قرآن نه تنها باید دقیق باشد بلکه میان خواندن و نوشتن حروف و کلمات باید تطبیق وجود داشته باشد تا خواندن آن آسان شود، از سوی دیگر افراد باید از دوران کودکی با این خطوط آشنا شوند و نوعی ارتباط معنوی با آنها پیدا کنند، این امر در ترویج و اشاعه فرهنگ قرآن خوانی بسیار مؤثر خواهد بود.  حجت الاسلام سید محمد علی ایازی با اشاره به ویژگیهای خطوط قرآن تصریح کرد: باید خط قرآن دقیق بوده و خواندن آن آسان باشد و در واقع حروف و کلمات بین خواندن و نوشتن تطابق داشته باشند.  وی افزود: در زبانهای مختلف کلماتی وجود دارد که خواندن با نوشتن آن تطبیق ندارد و زبان عربی نیز از این قاعده مستثنی نیست، از این رو تمام تلاش صاحبنظران بر این است تا خط به ویژه برای خواندن قرآن، روز به روز پیشرفت کند. این قرآن پژوه و محقق با بیان اینکه هنر در ترویج فرهنگ قرآن خوانی مؤثر است، تصریح کرد: اگر افراد از دوران کودکی با این خطوط آشنا شوند و نوعی ارتباط معنوی با آنها پیدا کنند در ترویج و اشاعه فرهنگ قرآن خوانی مؤثر خواهد بود. وی در ادامه یاد آور شد: کارهای هنری زیادی بر قرآن انجام شده است که بسیار متنوع و متعدد است&nbsp; و از سوی دیگر سازمانها و مراکز مختلف شیوه های کم اعراب قرآن ایجاد شده است تا مبتدیان نیز بتوانند قرآن را فرا گیرند.  کتابت قرآن به خط ایرانی قرائت آن را تسهیل می کند  احمد حاجی شریف معاون آموزش و پژوهش سازمان دارالقرآن الکریمبا بیان اینکه نگارش قرآن چند نوع است، اظهار داشت: نگارش در ایران دو نوع است که رسم المصحف و رسم الاملاء را شامل می شود. وی افزود: رسم الاملاء مطابق با ادبیات عرب است، به جز چند کلمه خاص چون زکوة، صلوة، حیوة که در ادبیات عرب&nbsp; بدون واو نوشته می شود که عدم تغییر این کلمات هم به دلیل این است که هیچ قرآنی از ابتدا تا به حال تغییر نکرده و یا تعداد آنها بسیار کم است. مشابه این کلمات در زبان فارسی نیز وجود دارد که باید آن را رعایت کرد، چون کلمه خواهر و خویش که یک واو اضافه دارد و ما در نوشتن این کلمات واو را رعایت کرده ولی کلمه را بدون واو قرائت می کنیم.  احمد حاجی شریف تصریح کرد: قرآن باید با رسم الاملاء باشد و همچنین از نظر علامتگذاری مخاطبان و خوانندگان قرآنهای ایرانی را بهتر می خوانند، زیرا نو آموزان اگر حرکتهای زیادی در قرآن وجود داشته باشد به علت عدم آشنایی با آن خط، کلمات را نادرست تلفظ می کنند. معاون آموزش و پژوهش سازمان دارالقرآن الکریم در ادامه گفت: در ایران بیشتر قرآنهایی که مورد استفاده قرار می گیرند به خط نیریزی و دیگر خوشنویسان ایرانی هستند.  نگارش قرآن کریم باید ساده و روان باشد  حجت الاسلام محمد رضا شریعتی یکی از اساتید و داوران قرائت و حفظ قرآن با بیان اینکه این کتاب آسمانی از گذشته تا امروز روند تکاملی گسترده ای را طی کرده است، اظهار داشت: شک نیست برای تقویت فرهنگ قرائت قرآن به شیوه ای صحیح، باید در نگارش قرآن دقت لازم صورت گرفته و از خط و نگارشی استفاده شود که قرائتی بدون اشکال و آسان را برای مخاطب به همراه داشته باشد .  وی افزود: آنچه که امروزه بیشتر از قرآنهای دیگر در دسترس ما قرار دارد قرآن به خط عثمان طه است زیرا این قرآن هم استحکام و هم زیبایی دارد. اما اشکال شیوه نگارش به این خط، مملو از اعراب بودن است که برای مبتدیان اشکالاتی را ایجاد می کرد.  این استاد و داور قرائت و حفظ قرآن با تأکید بر اینکه بیشتر طراحان نیز به این نتیجه رسیدند که باید از قرآن کم اعراب استفاده شود، زیرا به خط فارسی نزدیک تر است، تصریح کرد: از این رو برخی از حرکات زائد و علامت سکون را برداشتند و یا حروفی را که خوانده نمی شد با رنگی دیگر و یا کم رنگتر نوشتند. اگر چه این قرآن نیز خالی از اشکال نبود. وی در ادامه افزود: به دنبال نظر سنجی هایی که انجام شد برخی از مردم قرآنی را که عثمان طه نوشته است را درست می خوانند و برخی دیگر شیوه کم اعراب را می پسندند و نتیجه این شد که در اصلاح کتابت قرآن کریم باید به صورت حساب شده عمل شود و بر روی برخی از کلمات بررسیهای زیادی انجام گیرد.  حجت الاسلام محمد رضا شهیدی با بیان اینکه قرائت قرآن در سالهای اخیر تفاوت بسیاری داشته است، به طوری که امروزه با رایانه می توانند قرآن را بهتر و کلمات را به درستی بخوانند، گفت: در ایران خط خوشنویس یا نیریزی مورد استفاده قرار می گرفت و اینک استفاده از هنر خوشنویسی جای خود را در نگارش قرآن باز کرده است به ویژه اینکه قرآنهای نفیسی از خطوط نستعلیق، ثلث و شکسته با هنرهای مختلف چون تذهیب مزین شده اند که هر ساله هنرمندان آثار خود را در نمایشگاه قرآن عرضه می کنند. کتابت قرآن باید با روح فرهنگ حاکم بر کشور هماهنگ باشد  حجت الاسلام محمد عبداللهیان مدیر مرکز بانوان قرآن پژوه با بیان اینکه هنر از قرآن جدایی ناپذیر است، کتابت قرآن را نوعی هنرآفرینی عنوان کرد و اظهار داشت: هنرمندان خطاط هر منطقه اسلامی باید متناسب با فرهنگ خود خطی داشته باشند که در کتابت قرآن از آن استفاده کنند، این امر به سهولت در نحوه قرائت قرآن کریم منجر می شود .  مدیر مرکز بانوان قرآن پژوه با بیان اینکه باید در کتابت قرآن کریم کار هنری انجام دهیم، گفت: باید به هنرمندان میدان داد تا با توجه به سلیقه خود نوعی ارتباط معنوی با قرآن برقرار کنند و به دنبال آشنایی با قرآن هنرنمایی کنند. حجت الاسلام عبداللهیان با تأکید بر اینکه قرآن مانند کتابهای معمولی نیست که به هر فردی اجازه داده شود در کتابت و نگارش آن دخیل شود، افزود: اگر هر فرد نا آگاه با متن قرآن و غریب با آیات الهی به کتابت قرآن بپردازد ممکن است در متن قرآن، علامت گذاری، ترجمه، نگارش و کتابت قرآن تحریفاتی را ایجاد کند. وی در ادامه یاد آور شد: اگر در رسم الخط قرآن روح و محتوای آن حفظ شود و شکل حروف در اختیار هنرمندان قرار گیرد، آنها می توانند با بهره گیری از کتابت در دوره های مختلف و استفاده از متنهای گوناگون از هنر خود استفاده کرده و آن را مورد بهره برداری قرار دهند. کتابت قرآن به خط نستعلیق قرائت آن را تسهیل می کند  کرم خدا امینیان مترجم قرآن کریم نیز در این مورد گفت: کتابتی که امروز به شکل استاندارد مورد استفاده همگان قرار گرفته، کتابت قرآن به خط عثمان طه است، اگر قرآن به خط نستعلیقی که ایرانیان بیشتر بر آن کار کرده اند، چاپ و منتشر شود به علت چشم نواز بودن، زیبایی خاص و سهولت خواندن منجر به اشاعه فرهنگ قرآن خوانی و استفاده جهانی می شود.  این مترجم قرآن با تأکید بر اینکه ایرانیان با کتابت استاد نیریزی کاملا آشنا هستند، یاد آورشد: خواندن این قرآن آسان است زیرا حروف الفبا هر یک جای خود را داشته و جای تبدیل ندارند و اعراب و تشدید نیز به جای خود قرار گرفته اند، این قرآن علاوه بر خواندن آسان شکل بسیار زیبایی نیز دارد. وی در ادامه افزود: چند سال پیش قرآنی در عربستان نوشته شد که به خط " عثمان طه" بود که سبک و نگارش جدیدی در خط عربی است، امروزه خط معروف عثمان طه که استاندارد قرآن است مورد استفاده همگان قرار می گیرد و حتی زمانی که حجاج به حج می روند این قرآن را به عنوان هدیه دریافت می کنند، البته قرآنهایی که در ایران نیز به چاپ می رسد با خط عثمان طه است و جای تعجب است که ما هیچ قرآنی که با کتابت استاد نیریزی باشد در دسترس نداریم از این رو از کتابت عثمان طه چاپ می کنیم.  وی اظهار داشت: جنبش جدیدی در ایران کنار عثمان طه باز شده و آن استفاده از خط نستعلیق است که از زیباترین خطوط به شمار می رود. از این رو افرادی شروع به نوشتن قرآن به خط نستعلیق کردند که البته در پاره ای موارد گذاشتن اعراب مشکل است اما با زیبایی که دارد باید رواج پیدا کند.  این مترجم قرآن یاد آور شد: قرآنهایی که به خط نستعلیق نوشته می شوند منجر به رواج و اشاعه قرآن و فرهنگ قرآن خوانی شده و علاوه بر چشم نواز بودن خواندن آن سهل است به ویژه برای مردم فارسی زبان چون پاکستان مناسب خواهد بود که البته مورد استقبال آنها نیز قرار خواهد گرفت.  