محمد سلگي رييس سازمان انتشارات پيرامون دوازدهمين دوره كتاب سال دانشجويي :
هدف ما گسترش فرهنگ تاليف ،‌ترجمه و نشر است
1384/08/23 11:09
  نزديك به دو دهه است كه معاونت فرهنگي جهاددانشگاهي فعاليت گسترده اي را در راه ترويج انديشه، ‌كتاب و كتاب خواني عرضه داشته است از چند سال پيش به دليل اهميت فوق العاده حوزه نشر، اين مهم در قالب يك سازمان متشكل شده و تحت عنوان سازمان انتشارات جهاددانشگاهي فعال گرديد . اين در حالي است كه اين نهاد در طي اين مدت همواره در تمامي عرصه هاي مربوط به كتاب و كتاب خواني خصوصاً در قشر دانشجويي كشور فعاليت داشته است .  از جمله اين عرصه ها جشنواره كتاب سال دانشجويي است كه هر ساله همزمان با هفته كتاب سال جمهوري اسلامي ايران برگزار مي شود . به منظور آشنايي بيشتر با كوشش‌هاي&nbsp; جهاددانشگاهي در ضمينه كتاب و كتاب خواني در حوزه دانشجويي و انتخاب كتاب سال دانشجويي گفت وگويي با محمد سلگي رييس سازمان انتشارات جهاددانشگاهي داشتيم كه در پي مي آيد:  
   - جناب آقاي سلگي از فرصتي كه به ما داديد تشكر مي كنيم، خوب بر اين نكته واقفيم كه دراين برهه زماني مشغوليات ذهني شما هرچه به هفته كتاب سال جمهوري اسلامي ايران نزديك مي‌شويم بيشتر مي شود . به عنوان اولين سوال اهداف خود را از برگزاري جشنواره كتاب سال دانشجويي بفرماييد؟  با توجه به برگزاري يازده دوره جشنواره كتاب سال دانشجويي ما اهداف گوناگوني را دنبال مي كنيم كه از آن جمله مي توان به مطرح ساختن جايگاه ويژه و اهميت آثار مكتوب دانشجويان مقاطع عالي در فضاي علمي- دانشگاهي كشور ، ايجاد زمينه مساعد براي ارائه بخشي از فعاليتهاي علمي و پژوهشي دانشجويان و افزايش انگيزه دانشجويان و تشويق هرچه بيشتر آنان به مطالعه ،‌تاليف و تحقيق و همچنين ايجاد رقابت سازنده و مفيد در بين دانشجويان مؤلف و مترجم اشاره كرد و البته&nbsp; بهره مندي هرچه بيشتر جامعه از آثار دانشجويي ، ارج گذاري و تقدير از فعاليتهاي دانشجويي از ديگر اهداف ما در معرفي برترين كتابهاي نگارش يافته است . همچنين ترغيب و تشويق ناشران كوشا براي تهيه و نشر آثار ارزشمند علمي و فرهنگي كشور ، از ديگر اهداف ماست. به طوركلي هدف اين جشنواره رونق فرهنگ تاليف ، ترجمه و نشر است كه به تبع اين مقدمات فرهنگ مطالعه نيز گسترش مي يابد .   
   - آقاي سلگي بفرماييد شما در هفته كتاب سال دانشجويي امسال چه فعاليتي خواهيد داشت و برنامه ريزي براي اين موضوع از چه زماني انجام شده است ؟   امسال سازمان انتشارات جهاد متولي برنامه هاي هفته كتاب در سطح دانشگاه هاست . ما براي تك‌تك روزهاي هفته كتاب برنامه داريم . دراين هفته كه از 28 آبان تا 7 آذر برگزار مي شود، علاوه بر برگزاري جشنواره دوازدهمين دوره كتاب سال دانشجويي بيش از 30 برنامه سراسري خواهيم داشت كه در بيش از 42 دانشگاه كشور به اجرا درمي آيد. از جمله برنامه هاي سازمان انتشارات جهاددانشگاهي در اين هفته مي توان به مراسم جشن كتاب اشاره كرد كه با برگزاري جلسات نقد و بررسي كتاب ، ديدار با نويسندگان و مؤلفان دانشگاهي ، و ... در 42 واحد به اجرا درمي آيد .&nbsp; همچنين برپايي نمايشگاه تخصصي و عمومي كتاب در تمامي واحدهاي جهاددانشگاهي ، مراسم تقدير از خادمان نشر در 10 واحد ، برگزاري جلسات نقد و بررسي كتابهاي ويژه در 15 واحد ، برپايي سراي اهل قلم در 7 واحد ، اهداء كتاب در 6 واحد، اجراي 4 طرح بزرگ افكارسنجي در حوزه كتاب ، برگزاري 6 همايش در حوزه كتاب و كتابخواني و ... از ديگر برنامه هاي سازمان انتشارات جهاددانشگاهي در اين مدت است . ما كار نمادين ديگري در اين هفته آغاز خواهيم كرد و آن ايجاد صندوق حمايت از دانشجويان&nbsp; اهل قلم است . اين صندوق به دانشجويان مولفي كه بضاعت مالي براي توليد كتاب ندارند وام مي دهد . كه ضوابط و آئين نامه اجرايي اين صندوق اعلام خواهد شد .  
   - لطفاً از تاريخچه كتاب سال دانشجويي و آمار و ارقام آن در دوره هاي گذشته بگوييد ؟  كتاب سال دانشجويي تاكنون طي&nbsp; 11 دوره برگزار شده است كه امسال دوازدهمين دوره آن برگزار مي‌شود . انتخاب كتاب سال دانشجويي همه ساله و همزمان با هفته كتاب اجرا مي شود . در دومين هفته كتاب جمهوري اسلامي در سال 73 دوره اولي اين جشنواره آغاز كه بي وقفه اين برنامه ادامه دارد.&nbsp; در مجموع طي 12 دوره كتاب سال دانشجويي از سال 1373 تا 1384، 3270 عنوان كتاب ارايه شده است كه از اين تعداد 309 نسخه به عنوان كتاب هاي برگزيده انتخاب شده اند . بيشترين كتب ارسالي در دوره دهم در سال 1382 با 583 عنوان كتاب و پس از آن در دوره يازدهم با 535 عنوان بوده است و بيشترين برگزيده نيز 40 برگزيده در سال 1382 و 36 برگزيده در سال هاي 1380 و 1381 بوده است .  امسال در دوازدهمين دوره 435 عنوان كتاب دريافت شده است كه 14 اثر بعنوان اثر برتر انتخاب و در اول آذر ماه سال جاري در هفته كتاب معرفي خواهند شد .   
   - آقاي سلگي آيا فراخوان جذب آثار به موضوعات خاصي بستگي دارد و يا آزاد است ؟   جشنواره داراي 2 بخش اصلي و ويژه است در بخش اصلي شركت براي همگان (همه رشته ها و همه مقاطع) آزاد است و موضوع آزاد و عام است اما در بخش ويژه موضوع تخصصي است اما در اين قسمت هم كليه دانشجويان داراي اثر ، داراي ارتباط مي توانند شركت كنند .&nbsp; به عنوان مثال از دوره ششم در سال 1378 تا دوره نهم در سال 1381 موضوعات معرفي شده به ترتيب در بخش ويژه عبارتند از ، انقلاب اسلامي و امام خميني (ره) ، دين و ولايت با محوريت حضرت علي (ع) ، نماز و گفتگوي تمدنها ، حماسه حسيني و عاشورا، در سال جاري و در دوازدهمين دوره انتخاب كتاب سال دانشجويي ما به مناسبت سال فيزيك موضوع فيزيك را انتخاب كرديم همچنين&nbsp; فناوري‌هاي نوين موضوع ديگر بخش ويژه&nbsp; است .   
   - استقبال چگونه بود؟  استقبال از كتاب سال دانشجويي ارتباط مستقيمي با مسائل روز و وضعيت نشر دارد و هرگاه جامعه ما از رونق بيشتري در عرصه نشر برخوردار بوده است تعداد آثار ارسالي نيز بيشتر شده است . متاسفانه امسال در مقايسه با سال هاي قبل از جشنواره استقبال كمتري شده است .   
   - آيا كتاب سال دانشجويي فقط مخصوص تاليفات است و بفرماييد استقبال در چه سطوحي بيشتر بوده است ؟  خير كتاب سال دانشجويي علاوه بر پذيرش تاليفات شامل ترجمه ها نيز مي شود و از سطح كارشناسي به بالا را شامل مي شود . اما همواره تاليفات بيشتر به دبيرخانه رسيده است مثلا در دوره يازدهم 73% آثار رسيده تاليفي بود و تنها 27% ترجمه دريافت شده بود . در سال جاري نيز 65% آثار واصله تاليفي و 35% را ترجمه ها شامل مي شود . از نظر استقبال نيز همواره مردان از زنان بيشتر استقبال كرده اند و تفاوت زيادي با هم داشته اند به گونه اي كه در دوره گذشته 84% مردان وتنها 16% زنان استقبال كردند و دوره جاري 80 درصد مردان و 20 درصد زنان آثار خود را ارسال كرده اند ، از نظر مقطع تحصيلي نيز همواره در مقطع دكترا استقبال بيشتر بوده است . سپس گاهي مقطع كارشناسي و گاهي كارشناسي ارشد در رده دوم بوده‌اند. در دوره گذشته 21% آثار مربوط به مقطع كارشناسي ، 31% كارشناسي ارشد و 48% مربوط به مقطع دكترا بوده اند.  
   -&nbsp; در اين دوره از چه زمان فراخوان جذب آثار اعلام شد و پس از آن چه اقداماتي انجام شد ؟  مراحل اجرايي اين دوره از خرداد ماه 84 با اعلام آگهي فراخوان از طريق رسانه هاي ديداري و شنيداري و تبليغات در سطح دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي دولتي و غيردولتي سراسر كشور آغاز شد . همچنين با ناشراني كه در زمينه انتشار كتاب هاي دانشگاهي ، داراي اعتبار و سابقه خوبي بودند از طريق مكاتبه و دعوت حضوري ، ارتباط برقرار شد و از آنان تقاضاي مشاركت در اين حركت علمي- فرهنگي به عمل آمد كه در نهايت مراكز انتشاراتي دانشگاه علوم پزشكي اصفهان ، ققنوس، تيمورزاده ، حيان ، ديباگران ، موسسه آموزشي-پژوهشي امام خميني (ره) ، بوستان كتاب قم، جهاددانشگاهي واحد اميركبير ، نص، پژوهشكده حوزه و دانشگاه ، جهاددانشگاهي واحد مشهد با ارسال آثار دانشجويي به دبيرخانه جشنواره همكاري كردند . آثار دريافتي براساس شرايط و معيارهاي مشخص طبقه بندي شدند و آثاري كه فاقد مشخصات اعلام شده در فراخوان بودند حذف شدند .   
   - درباره داوري آثار بگوييد ؟  چون اين بخش اهميت و حساسيت بالايي دارد داوري هر كتاب در 4 مرحله انجام مي شود. در مرحله اول آثار رسيده با شرايط دبيرخانه مورد بررسي قرار گرفته و كتابها با توجه به عنوان كتاب ، موضوع و محتوا در رشته مشخص و گروه هاي تعيين شده طبقه بندي مي شوند. در مرحله دوم داوري ، هر كتاب توسط مدير گروه و به همراه دو مشاور بر مبناي فرم مرحله اول مورد ارزيابي قرار مي گيرند. در مرحله سوم ، آثار توسط هيات داوران براساس فرم هاي طراحي شده خاص هرگروه مورد ارزشيابي قرار مي گيرند در اين مرحله هر گروه داراي فرم خاص خود بوده كه با عنايت&nbsp; شاخصهاي جزيي تري به ارزيابي اثر مي پردازند. در آخرين مرحله ، داوري هيات داوران درجلسه نهايي آثار برتر هر گروه را به تفكيك تعيين نموده و با در نظر گرفتن تمامي شرايط و ضوابط علمي موجود و طبق آئين نامه انتخاب كتاب سال دانشجويي ، آثار برتر را در گروه اصلي و بخش ويژه معرفي مي نمايند.   
   - بخش اصلي و بخش ويژه شامل چه گروه ها و آثاري است ؟  در بخش اصلي 6 گروه علوم پايه ، علوم انساني ، فني و مهندسي ، علوم كشاورزي و دامپروري ، هنر و معماري ،‌پزشكي و دامپزشكي قرار دارند و بخش ويژه شامل آثاري مرتبط با موضوع فناوري‌هاي نوين و فيزيك است .   
   - آقاي سلگي به عنوان آخرين سوال بفرماييد چه مقدار براي جشنواره هزينه شد و آيا در اين زمينه مشكلي نداشتيد ؟  جشنواره در سطوح مختلف داراي مشكل است . عدم همكاري نهادها و سازمانهاي ذيربط ، عدم كمك واحدهاي جهاد در تبليغ جشنواره و اطلاع رساني به دانشجويان و از همه مهمتر مشكلات مالي جشنواره از جمله مهمترين مشكلات كار مااست . جشنواره حداقل به اعتباري در حدود 500 ميليون ريال نيازمند است كه تامين اين بودجه ، بخش اعظم انرژي و مجال مسئولان جشنواره را بخود اختصاص مي دهد.  
   - مجدداً از شما تشكر مي كنم اگر صحبت خاص ديگري باقي مانده بفرماييد ؟   من نيز تشكر مي كنم و اميدواريم شاهد حضور شما و همه همكاران جهاددانشگاهي در اول آذر ماه ، در دانشگاه تربيت مدرس باشيم .  
   &nbsp; 
   &nbsp;  
       
      