 انتظار تحقق دولت الكترونيكي با سازمان‌هايي بدون خدمات آنلاين 
1385/08/21 12:22
  دفاتر خدمات ICT روستايي برساس برنامه‌ي چهارم توسعه، بايد به عنوان "پيشخوان دولت" در روستاها راه‌اندازي و خدمات تمام ارگان‌ها از طريق آن‌ها ارايه شوند. اين بحث كه سازمان‌هاي دولتي تاكنون چه اقداماتي در اين‌باره انجام داده‌اند و آيا خدمات آنلايني براي ارايه به مردم دارند، موضوعي بود كه خبرنگار فن‌آوري اطلاعات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) مطرح و پاسخ‌هاي متفاوتي دريافت كرد كه از نبود خدمات يا ضعف و كندي در اين زمينه حكايت دارند.  پيشخوان دولت درحقيقت محيطي در صفحات وب است كه لينك تمام سازمان‌هاي دولتي در آن جا قرار دارد و افراد به جاي مراجعه‌ي مستقيم به ادارات ابتدا به صفحات وب آن اداره مراجعه مي‌كنند؛ طرح بحث پيشخوان دولت از زمان مطرح شدن بحث دولت الكترونيك و به عنوان ترمينال دسترسي عامه‌ي مردم به دولت الكترونيك در كشور عنوان شد.  در اسفندماه سال 1382، دكتر سيد احمد معتمدي - وزير پيشين ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات - در پيامي نويد انجام پروژه‌ي تجهيز ده‌هزار روستا به دفاتر ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات را اعلام كرد و از آن تاريخ اين پروژه با اختصاص بودجه از محل ثبت‌نام تلفن همراه، آغاز شد.  بنا بر اظهارات رسول آذرخويش - مدير پيشين پروژه‌ي دفاتر ICT روستايي - اين دفاتر بايد به عنوان "پيشخوان دولت" در روستاها فعاليت و تمام ارگان‌ها خدمات خود را از طريق اين دفاتر به روستاها ارايه كنند، بنابراين قرار است ‌خدمات آنلاين سازمان‌ها در اين دفاتر ارايه ‌شود.  بنا بر اعلام تاكنون از طرف وزير ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات به وزيران وزارت‌خانه‌هاي بهداشت و درمان آموزش پزشكي، آموزش و پرورش، جهاد كشاورزي و &nbsp;كشور و سازمان بهزيستي كل كشور نامه‌هايي ارسال شده كه تاكنون وزارت جهاد كشاورزي، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي و سازمان بهزيستي استقبال خوبي كرده‌اند.  ساسان جباري - معاون گسترش IT شركت فن‌آوري اطلاعات - در اين باره به خبرنگار ايسنا گفت: سازمان تعاوني روستايي كه زير نظر وزارت جهاد كشاورزي است، از اين طرح استقبال كرده است؛ آن‌ها شبكه‌ي گسترده‌اي را براي خدمات‌رساني به روستاها دارند كه اين امر مي‌تواند توسط دفاتر ICT روستايي ارايه شود و تا پايان سال برخي از خدمات استراتژيك سازمان تعاوني روستايي توسط اين دفاتر ارايه خواهد شد.  به گفته‌ي وي طبق برنامه‌ي چهارم توسعه بايد ساليانه‌ دو هزار دفتر ICT روستايي تجهيز شود؛ با توجه به اين امر با ارايه‌ي خدمات آنلاين ارگان‌ها و سازمان‌ها در اين دفاتر، خدماتي مانند خدمات بانكي به عنوان يكي از كارگشاترين خدمات در روستاها به شمار خواهد رفت و به همين خاطر با ارايه‌ي اين خدمات از طريق كارگزاران در اين دفاتر، يكي از مشكلات روستاييان براي پرداخت قبوض&nbsp;يا حواله كردن پول و رفت و آمد به شهر‌ها برطرف خواهد شد؛ اما بايد ديد سازمان‌ها تاكنون چه اقداماتي در اين جهت انجام داده‌اند؟  ابراهيم سرمدي - مدير كل دفتر آمار و فن‌آوري اطلاعات وزارت جهاد كشاورزي - در اين باره به خبرنگار ايسنا گفت: سايت‌هاي وزارت جهاد كشاورزي اكثرا سايت‌هاي اطلاع‌رساني هستند و هنوز خدمت چنداني به صورت آنلاين بر روي آن‌ها وجود ندارد، اما در فاز اول در نظر داريم معماري اطلاعاتي سازماني وزارتخانه را انجام دهيم كه از ستاد شروع شده و تا سازمان‌هاي وابسته هم ادامه مي‌يابد.  همچنين مجيد اسداللهي - رييس مركز مطالعات و اطلاع‌رساني سازمان هواپيمايي كشوري - درباره‌ي خدمات آنلاين اين سازمان گفت: در حال حاضر برنامه‌ريزي پروازهاي مسافرت‌هاي هوايي و آخرين وضعيت پروازها در فرود‌گاه‌هاي مهرآباد و امام خميني (ره) از جمله اطلاعاتي است كه مردم مي‌توانند با مراجعه به سايت اين سازمان اطلاعات لازم را كسب كنند، اما خدمتي كه سازمان بتواند به صورت الكترونيكي به مردم ارائه دهد و بر روي پيشخوان دولت قرار گرفته باشد، وجود ندارد.  اما رمضان‌علي ميرعباسي - مدير فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات وزارت تعاون - در اين باره گفت: فعلا خدمتي را بر روي پيشخوان دولت قرار نداديم، ولي در تلاشيم با برنامه‌ريزي‌هايي كه انجام داديم برخي خدماتمان را برروي پيشخوان دولت قرار دهيم.  سعيد سيدآقا بني‌هاشمي‌ - مدير فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات وزارت امور خارجه - نيز اظهار كرد: با توجه به نيازي كه در بخش گردشگري كشورمان در رابطه با بحث ويزاي الكترونيكي وجود دارد،&nbsp;صدور ويزا به صورت الكترونيكي&nbsp;اولين خدمت اين وزارتخانه بر روي پيشخوان دولت است.  همچنين دكتر محمدحسن محبيان - مدير عامل شركت پست - در اين باره گفت: پست به عنوان پيشخوان دولت، ظرفيت بالايي براي عرضه‌ي خدمات دولتي در دفاتر ICT دارد، اما به دليل فقدان آگاهي عمومي‌ نسبت به نقش و اهميت پست در عرصه‌هاي اقتصادي و اجتماعي، تحقق پيشخوان دولت توسط پست به كندي پيش مي‌رود كه با تحقق اين امر به حتم پيشرفت‌هاي عمده‌اي در سامان‌دهي خدمات دولتي و كاهش مراجعات مردم به ادارات و سازمان‌ها رخ خواهد داد.  وي&nbsp;ياد آور شد: تفاهم‌نامه‌هاي با وزارت نيرو و وزارت كشور امضا كرديم كه مجموعه‌ي خدمات مشتريان را از طريق پست اجرا و ارايه كنيم، در حال حاضر در پنج استان به صورت پايلوت ‌60 درصد از مجموعه‌ي خدمات مشتركان از طريق پيشخوان دولت اجرا مي‌شود.  محبيان خاطر نشان كرد: در حال حاضر لينك فيبر نوري بين دفاتر و مراكز ارتباطي و سازمان‌ها برقرار است كه از سه هزار واحد براي پيشخوان، تا به امروز بيش از ‌300 دفتر آماده شده كه ‌600 دفتر نيز قرار است از طريق كارت اعتباري سوخت به اين آمار بپيوندند و تصور مي‌كنم دو سال زمان براي رسيدن به سه هزار دفتر زمان نياز داشته باشيم.  اما وزارت بازرگاني موظف شده تا نسبت به راه‌اندازي شبكه جامع اطلاع‌رساني بازرگاني كشور تا پايان سال دوم برنامه‌ي سوم اقدام كند كه ظاهرا عدم تصويب بودجه‌ي خاص براي اين طرح، عملاً تحقق آن را در زمان تعيين شده ميسر نكرد، در عين حال اين وزارتخانه در راستاي وظايف محوله هفت پروژه از جمله مطالعه‌ي امكان‌سنجي تجارت الكترونيكي، ايجاد مركز صدور گواهي ديجيتال، سيستم كدگذاري يكنواخت و هماهنگ را تعريف و اقدامات لازم براي برگزاري مناقصه‌هاي مربوطه را در دستور كار خود قرار داد؛ اما ظاهرا در ميان اين پروژه‌ها فقط برخي و آن هم نه به صورت كامل به اتمام رسيده است.  به گزارش ايسنا، برخي از سازمان‌ها در اين باره پاسخ دادند كه قرار است تعدادي از خدمات خود را به صورت آنلاين به مردم ارائه دهند كه امور مربوطه هنوز مراحل مقدماتي و تكميلي خود را سپري مي‌كند، بنابراين در حال حاضر خدمتي را بر روي پيشخوان دولت قرار نداده‌اند.  جاي تاسف است در زماني كه در كشورهاي درحال توسعه كوچكترين خدمات نيز آن‌لاين به مردم ارايه مي‌شوند، اما هنوز در كشور ما بسياري از خدماتي كه مي‌تواند به سادگي و با هزينه‌ي كمتري از طريق الكترونيك به مردم ارائه شود به صورت سنتي و دستي ارائه مي‌شود.  وزارت‌خانه‌هايي مانند وزارت امور خارجه در بحث ويزاي الكترونيكي و يا وزارت تعاون اقداماتي را در اين زمينه انجام داده‌اند، اما اين كه با وجود گذشت مدت زماني از مطرح شدن اين موضوع، پاسخ‌هاي مبني بر قابل ارايه نبودن خدمات آنلاين برخي وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها مي‌شنويم جاي تعجب دارد و در اين ميان مسوولان جديد فن‌آوري اطلاعات، مهمترين علت اين تاخير را جابه‌جايي مديران مربوطه همزمان با آغاز به كار دولت جديد دانستند.  بنا بر اعلام تا به حال بيش از هزار دفتر ICT روستايي در كشور به طور كامل راه‌اندازي شده‌اند و آماده خدمت‌رساني هستند كه متاسفانه از ‌آن جا كه بيشتر سازمان‌ها نتوانستند خدمات خود را به صورت آنلاين در بياورند اين دفاتر نيز فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده را ندارند.  در هر حال براي اجرايي شدن بحث دولت الكترونيكي بايد پيشخوان دولت در اولويت اقدامات دولت قرار گيرد و بستر فن‌آوري اطلاعات فراهم شود كه اين امر، باعث جذب بخش خصوصي و سرمايه‌گذاري آن‌ها در روستاها خواهد شد و بايد منتظر بود كه اين وعده چه زمان عملي خواهد شد؟   