 هدف مهندسی فرهنگی سامان دادن به تفکر در جامعه است 
1385/09/13 15:07
  مهندس سید جعفر مرعشی بیان این نکته که یکی از لوازم مهندسی فرهنگی در هر جامعه ای سامان دادن به تفکر در آن جامعه است گفت: مهندسی فرهنگی در جامعه ما از حساسیتهای دوچندان برخوردار است. زیرا نیاز جامعه به جامع نگری موجود می تواند بدیهی انگاشته شود.  به گزارش خبرگزاری مهر، نشست علمی مهندسی فرهنگی با حضور اندیشوران و متفکران حوزوی و&nbsp; دانشگاهی به ابتکار دفتر جنبش نرم افزاری در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد. مهندس سید جعفر مرعشی استاد دانشگاه و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان این نکته&nbsp;که یکی از لوازم مهندسی فرهنگی در هر جامعه ای سامان دادن به تفکر در آن جامعه است گفت: مهندسی فرهنگی در جامعه ما از حساسیتهای دوچندان برخوردار است. زیرا نیاز جامعه به جامع نگری موجود می تواند بدیهی انگاشته شود. وی ادامه داد: مهندسی فرهنگی به عنوان زمینه ساز گشایش افق های جدید و فراهم شدن مقدمات لازم برای نیل به فرهنگ مطلوب و تعالی انسانها ، داشتن یک جامعه پیشرفته توام با معنویت، اخلاق و فضیلتها در جهت دستیابی به راهکارهای بنیادین توسعه و گسترش فرهنگ اصیل ایرانی – اسلامی یک ضرورت غیرقابل انکار است. وی در ادامه سخنان خود به تفکر سیستمها اشاره و اظهار داشت: آنچه که انسان را از سایر موجودات متفاوت می سازد، توانایی اندیشه، توانایی اندیشه، تفکر، انتخاب و اختیار اوست و آنچه طی هزاره ها زندگی بشر را محتول ساخت، محصول همین توانایی هاست. مرعشی گفت: تفکر سیستم ها سه نسل تغییر را پشت سر نهاده است. این سیر تحول پاسخی به چالش های نظام های پیچیده اجتماعی – فرهنگی است. متدولوژی سیستم ها نه تنها می بایست با تاثیر متقابل متغیرهای همبسته بهم روبرو شود بلکه می بایست با پیچیدگی ناشی از رفتار نظام های (خود سامان) نیز درگیر شود و در ضمن قادر به توصیف (رفتار آزا ده) نظام های خود مختار نیز باشد. وی متدولوژی سیستم ها را مورد توجه قرار داد و گفت: متدولوژی سیستم ها زبان باز آفرینی، مشارکت و طراحی است که با دیدی کل نگر برای برخورد با پدیده آشفتگی و پیچیدگی نظام های خود مختار تدوین یافته است که در عمق خود چهار تفکر بنیانی - تفکر کل نگر - تفکر عملیاتی - خودسامانی - طراحی و بازآفرینی را جای داده است. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگ ادامه داد: ادعای اصلی تفکر سیستم ها توانایی دیدن کل است، ولی متاسفانه اکثر این ادعا فقط بیان کننده یک تمایل ، یک خواسته بدون پشتوانه یک روش علمی بوده است. در گفتار تفکر کل نگر بر این فرض استوار است که بازده یا اثر، ساختار و بالاخره چرخه تولید یا فرایند، هر یک ناظر به چنبه خاص از کل یک سیستم است و با محیط در برگیرنده آن یک کل همبسته را&nbsp; می سازد. این استاد دانشگاه گفت : پیچیدگی امری نسبی است و به تعداد و مهمتر از آن به ماهیت روابط متغیرهای سازنده یک نظام بستگی دارد. این روابط می تواند خطی یا غیر خطی، مستقل یا وابسته، مدار باز یا مدار بسته و زمان تاثیر پذیری آنان از یکدیگر آنی یا با تاخیر باشد. وی افزود: تفکر عملیاتی، روشی برای کشف رمز نظم ثانوی نظام های پیچیده است. نظم ثانویه سیستم در یک نظام اجتماعی، یک مجموعه همبسته از پیش فرض های ذهنی است که در عمق حافظه مشترک یک نظام اجتماعی جای دارد و همانند کارکرد جاذبه ها در تئوری آشفتگی، رفتار سیستم را ناخودآگاه هدایت می کند. مرعشی در قسمت پایانی سخنانش اظهار داشت: سیستم های فرهنگی اجتماعی، در حالت آزادگی، نظام های خود مربعی هستند که به طور خود سامان، به شکوفایی&nbsp; می رسند. این سیستم ها به صوت منفعل با پیرامون خود هماهنگ نمی شوند بلکه به طور فعال و با تاثیر&nbsp; گذاری متقابل بر محیط خود هماهنگ با آن توسعه می یابند. در ادامه حجت الاسلام و المسلمین علیرضا پیروزمند استاد حوزه و دانشگاه گفت: مهندسی کل جامعه با رویکرد فرهنگی. جامعه متشکل از ابعاد مختلفی همچون سیاست، فرهنگ، اقتصاد (ویا اجتماع) است.مهندسی فرهنگی را شکل می دهد که با3یا4رویکرد لازم و امکان پذیر می باشد وباید در مهندسی جامع نظام اجتماعی نسبت آنها با یکدیگر تعریف شود. وی افزود: درخصوص مهندسی فرهنگی دغدغه اصلی این است که تاثیر پیشینی وپسینی هر نوع فعالیت‌تصمیم گیری در حال وقوع در عرصه فرهنگ شناخته شود ومبتنی بر اهداف فرهنگی اصلاح گردد. وی در ادامه به تشریح برخی اصصلاحات مهندسی فرهنگ همچون فرهنگ عمومی، فرهنگ تخصصی، فرهنگ بنیادی و... پرداخت. دکتر حسن بنیادیان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز گفت: تغیرات فرهنگی در یک جامعه، حاصل تغییرات فکری، ذهنی ورفتاری همه عناصر انسانی دریک جامعه ومبادلات فرهنگی،فکری وعلمی، تکنولوژی باسایر جوامع است و حال اگر به هر دلیلی، وجود و تداوم باورهائی برای ادامه حیات هدفمند یک جامعه ضرورت داشته باشد، منطقا باید همه عناصر انسانی یک جامعه درهر موقعیتی درحفظ وتدوام آن باورها حساس شوند. وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران، درحال تبدیل شدن به یک قدرت منطقه ای ویک رکن در معادلات جهانی است‌گفت: داده و ستاده‌ای که بین سه وجه کلی جامعه یعنی اقتصاد، سیاست و فرهنگ وجود دارد،نشان می‌دهد، هر اقدام مثبت ویا منفی در فرهنگ، سیاست یااقتصاد رخ دهد پس از اصلاح ویا تخریب آن بخش،بلافاصله یا بتدریج در ابعاد دیگر جامعه اثر می گذارد، همین داده‌ و ستاده است که بعضی از شخصیت های سیاسی،اقتصادی یافرهنگی را قانع می‌سازد که در اظهار نظرهای خود به طرح مطالبی غلط یا ناقص بپردازند. وی افزود: وقتی با درکی علمی به مفهوم فرهنگ وتاثیر آن در عرصه اقتصاد وسیاست می نگریم، متوجه می شویم که باورها و ارزشهائی که تا این مرحله، عامل اصلی ومحوری برای ایجاد نظام قدرتمند اسلامی شده است وهمچنان تولید کننده امواج انقلاب اسلامی در سطح جهان است. لازم است برای مواجهه با مجموعه عوامل مخرب ، همواره فعالیتهای متناسب طراحی واجرا شود.  