گروه پژوهشی اقتصاد جهاددانشگاهی واحد مشهد؛
عوامل موثر بر بهره‌وری کل عوامل تولید زعفران در خراسان بزرگ را بررسی کرد
1389/02/19 15:38
  گروه پژوهشی اقتصاد جهاددانشگاهی واحد مشهد، عوامل موثر بر بهره‌وری کل عوامل تولید زعفران در خراسان بزرگ را بررسی کرد. 
  به گزارش روابط عمومی جهاددانشگاهی واحد مشهد، حمیده خاکسار آستانه پژوهشگر گروه پژوهشی اقتصاد جهاددانشگاهی مشهد و محمدرضا اکبری کارشناس ارشد اقتصاد کشاورزی عوامل موثر بر بهره‌وری کل عوامل تولید زعفران در خراسان بزرگ را بررسی کردند.
بنا بر این گزارش: زعفران یکی از محصولات مهم کشاورزی است که ایران درصد بالایی از تولید جهانی را در این محصول به خود اختصاص داده است و می تواند علاوه بر اشتغالزایی به صورت مستقیم و غیر مستقیم، ارزآوری زیادی برای کشور داشته باشد. از آنجائیکه افزایش صادرات نیازمند بالا بردن بهره وری در مزارع زعفرانکاری می باشد، هدف کلی این مطالعه بررسی عوامل موثر بر بهره وری در واحدهای زعفرانکاری شهرستان های مختلف خراسان بزرگ می باشد. 
به این منظور تعداد 260 پرسشنامه در 4 شهرستان خراسان بزرگ (تربت حیدریه، قائن، گناباد و خواف) با استفاده&nbsp; از روش نمونه گيري خوشه اي چندمرحله اي تکمیل شد. سپس با استفاده ازشاخص ترنکوئیست تیل&nbsp; بهره وری کل عوامل تولید در این واحدها محاسبه و به برآورد مدل&nbsp; بهره وری کل عوامل پرداخته شد. 
نتایج حاصل از این بررسی که در همایش اقتصاد و بازاریابی گیاهان دارویی جهاددانشگاهی واحد کردستان نیز بصورت پوستر ارائه شد، نشان می‌دهد: سطح زیرکشت، سابقه کار، دریافت وام، نوع نیروی کار، نوع مالکیت و آموزش معنی دار و میزان تحصیلات، بیمه و بارندگی بی تاثیر بوده اند. سطح زیرکشت بیشترین تاثیر را بر بهره وری کل عوامل داشته و سپس به ترتیب سابقه کار، میزان دریافت وام، نوع نیروی کار، آموزش و نوع مالکیت بهره بردار بیشترین تاثیر را در افزایش&nbsp; بهره وری داشته اند. 
همچنین بیمه محصول زعفران هیچگونه تاثیر معنی‌داری بر بهره‌وری کل عوامل این محصول ندارد، پیشنهاد می گردد اطلاع رسانی از بیمه محصولات از طرق مختلف در بین کشاورزان افزایش یابد همچنین با تبلیغات مفید و کارا این دید منفی کشاورزان را حذف و ایشان را تشویق به بیمه محصول خود نمایند. البته لازمه آن افزایش التزام شرکتها و موسسات بیمه نسبت به رسیدگی به وضعیت بیمه گزاران می باشد. 
زعفران گیاهی است که بیشترین هزینه آن در مراحل کاشت و برداشت صورت می گیرد و اینکه اکثر کشاورزان از نظر مالی در پرداخت این هزینه ها با مشکل مواجه هستند. لذا با توجه به نتیجه مطالعه که ارائه تسهیلات دولتی بر بهره وری کل عوامل تولید زعفران تاثیر مثبت دارد، می بایستی دولت و سازمان های مربوطه نسبت به مبالغ تسهیلات پرداختی و نیز شرایط پرداخت آن به زعفرانکاران اقدامات موثری انجام دهند.&nbsp; نتایج مطالعه نشان داد: افزایش ساعات شرکت در کلاسهای آموزشی باعث افزایش بهره وری کل عوامل در واحدهای بهره برداری زعفرانکاری می شود. لذا پیشنهاد می گردد که سازمان آموزش و ترویج با تقدیر از کشاورزان موفق که در کلاس های آموزشی ترویجی شرکت نموده اند، سایر کشاورزان را ترغیب به شرکت در این برنامه های آموزشی نمایند. همچنین می بایستی در بهبود شاخص های کمی و کیفی برگزاری این کلاس ها جهت استقبال بیشتر کشاورزان و استفاده بهتر آنها برنامه ریزی هایی انجام گیرد. 
در هر شغل و حرفه ای، تجربه ناشی از سابقه کار، تاثیر حائز اهمیتی در موفقیت شخص دارد و زعفرانکاری از این امر مستثنی نمی باشد. نتایج مطالعه نیز حاکی از تاثیر مثبت و معنی داری سابقه کار بر افزایش بهره وری تولید در واحدهای زعفرانکاری می باشد، لذا پیشنهاد می گردد که زعفرانکاران تازه کار از طریق مشورت با افرادی که در این عرصه موفق بوده و از تجربیات بیشتری برخوردارند استفاده نموده و بدین ترتیب بهره وری مزرعه خود را افزایش دهند. دولت نیز می تواند با معرفی و تشویق&nbsp; زعفرانکاران نمونه سایر کشاورزان را در این امر یاری نموده و در ایجاد چنین ارتباطی مفید باشد.&nbsp; 
از دیگر نتایج مطالعه تاثیر مثبت و معنی دار سطح زیرکشت بر بهره وری واحدهای زعفرانکاری می باشد. به این ترتیب که با افزایش سطح زیرکشت و به دلیل سرشکن شدن بسیاری از هزینه ها، بهره وری افزایش می یابد. از طرفی اکثر واحدهای زعفرانکاری خراسان بزرگ سطح زیرکشتی کمتر از یک هکتار دارند، بنابراین افزایش سطح زیرکشت در واحدهای تولید زعفران می تواند به افزایش بهره وری تولید این محصول کمک کند.ح/الف 
