 /پژوهش/ 
 تماس انسان با قرص برنج مي تواند عوارض شديد و كشنده اي دربرداشته باشد 
1385/02/22 15:44
  خوردن يا استنشاق اتفاقي قرص برنج مي تواند عوارض شديد و حتي كشنده‌اي در برداشته باشد.  به گزارش سرويس «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران واحد علوم پزشكي تهران، دكتر فريبا فرنقي و دكتر فرشته مهرگان استاديار كودكان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در مقاله‌اي با عنوان ماجراي غم انگيز قرص برنج كه در هفدهمين سمينار بين المللي بيماري هاي كودكان ارئه شد در خصوص تاثيرات مخرب اين قرص آورده‌اند: قرص برنج تركيب خطرناكي از فسفيدهاست (فسفيد آلومينيوم) كه جهت جلوگيري از آفت زدگي برنج انبار شده مصرف مي‌شود.  فسفيدها همچنين جهت دفع آفات ساير غلات انبار شده و جلوگيري از كپك زدگي، كشتن جوندگان و ... نيز مصرف مي‌شود.  تركيبات قرص برنج  در تماس اين ماده با رطوبت يا اسيد گاز خطرناك فسفين آزاد مي‌شود كه علت اصلي توكسيسيتي اين ماده است و هر چه اين تركيبات تازه‌تر باشند گاز بيشتري آزاد مي كنند و خطرناكتر هستند.  خوردن اين مواد از علل اصلي خودكشي در بزرگسالان است. براي مثال اين ماده شايعترين عامل خودكشي در هند است و خوردن يا استنشاق اتفاقي اين ماده نيز مي تواند عوارض شديد و حتي كشنده‌اي در برداشته باشد. دوز كشنده در انسان نامشخص است ولي مواردي از مرگ در اثر خوردن تنها نصف قرص (‌٥/١گرم) نيز گزارش شده است.  مكانيزم احتمالي اثر اين مواد بلوك سيتوكروم اكسيداز و مهار فسفريلاسيون اكسيداتيو و در نتيجه مرگ سلولي است.   اثرات تماس با قرص برنج   براساس اين مقاله فسفيدها باعث تحريك شديد دستگاه گوارش، اختلالات قلبي عروقي، هيپوتانسيون، شوك، آريتمي، نارسايي قلبي، ادم ريوي، اسيدوز متابوليك، آسيب كبدي و كليوي، ترومبوسيتوپني و نهايتاً مرگ حتي تا ‌٧٢ ساعت پس از مصرف مي گردند.  در ابتدا (‌١٠-5 دقيقه) پس از مصرف علايم گوارشي ظاهر شده و سپس دوره‌اي ظاهراً بي علامت و سپس ساير علايم ظاهر مي‌شود. تسريع در درمان حتي در بيماران به ظاهر بي علامت اهميت بارزي در بهبود پيش آگهي اين بيماران دارد.   مداخله‌هاي درماني   درمان اين مسمويت عمدتاً شامل اقدامات احيا، شست‌وشوي معده و تجويز ذغال فعال و ملين و اقدامات حمايتي و نگهدارنده بر حسب شرايط بيمار است. آنتي‌دوت اختصاصي براي اين سم در دسترس نمي‌باشد. كليه بيماران نيز بايد به طور دقيق از نظر قلبي و عروقي مونيتور شده و تا ‌٧٢ ساعت تحت نظر باشند. بيشتر مرگ‌ها طي ‌٣٠ ساعت اول اتفاق مي‌افتد.   نحوه صحيح استفاده از قرص برنج   در بخش ديگري از اين مقاله كه به منظور آشنايي بيشتر با علائم و نشانه‌هاي اين مواد سمي خطرناك و آموزش به خانواده‌ها در خصوص نگهداري و استفاده صحيح و مناسب از اين تركيبات مهلك تدوين شده، آمده است: اين تركيبات نبايد مستقيماً روي برنج قرار بگيرند بلكه در نمكدان يا قوطي كبريت سوراخ شده باشند به طوري كه فقط گاز متصاعد شود و از تماس اين ماده با آب و رطوبت جلوگيري شود و حتماً از دسترس كودكان دور نگاه داشته شوند.   